04.10.2005
HANUŠOWICKA VRCHOVINA - JEŘĂB - Korona Sudetów (Czechy, Sudety)

 

 Jeřăb (1003 m n.m.p.) jest, być może, niepozornym, ale najwyższym szczytem Hanušowickiej vrchoviny. Jest ona częścią swoistego regionu, w skład którego wchodzą: Jerăbska vrchovina (najwyższa część Bramnenskiej vrchoviny) oraz Hrabešicka hornatina, przechodząca w grzbiet Wysokiego Jesionika.
U podnóża góry znajduje się urocze, czeskie miasteczko Krăliky. Najstarsze zapiski dotyczące miasteczka pochodzącą z 1367 r., kiedy to Karol IV podarował gród Žampach i należące do niego "Hory Krălickie" Čeňkori z miejscowości Potštejn. Później Krăliky uzyskały prawa miejskie i nastąpił wszechstronny rozwój okolicy. Na przełomie wieków XVII i XVIII nastąpiło odkrycie i rozpropagowanie źródeł leczniczych znajdujących się nad miastem poprzez wybudowanie (dosłownie) sporej miejscowości odpustowej.
Krăliky zasłynęły w całej Europie organami miejscowego wyrobu oraz pięknymi szopkami. W późniejszych latach miasteczko przechodziło różne klęski i spustoszenia - epidemie, pożary, na koniec II wojna światowa. Obecnie Krăliky liczą ok. 5 tys. mieszkańców.
W miasteczku znajdują się dwie wysoko szanowane gospody - jednakże, pomimo całkiem sympatycznego wnętrza, posiłki oraz obsługa nie są (moim zdaniem) adekwatne do cen - być może to ja miałam jakiegoś pecha, ale to przecież nie byłoby dziwne. Wspomnieć należy również o noclegach. Tanio i przyjemnie można się wyspać w Ubytowni - szczegóły i jakiekolwiek dodatkowe informacje można uzyskać w Informacji Turystycznej mieszczącej się w budynku Muzeum Miejskiego na Velke năměsti.
Miasteczko stanowi dobrą bazę wypadową na Jeřăb i okolice. Na szczęście góra ta nie jest bardzo stroma i skalista - zdobycie jej wierzchołka nie wymaga wielkiego wysiłku.
Chcąc wejść na szczyt od strony Krălik, wyruszamy szlakiem zielonym. Wiedzie on 1,5 km dość stromą aleją. Pierwszym etapem jest zdobycie Hory Matky Boži 769 m n.p.m. W tłumaczeniu nazwa brzmi: Góra Matki Bożej. Jest to wspomniane przeze mnie miejsce odpustowe. Dość duży barokowy kompleks z kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Wejścia do niego strzeże barokowa brama, z czterema piaskowcowymi rzeźbami: proroka Izajasza, króla Dawida oraz ewangelistów: Łukasza i Jana. Prowadzą do niej kamienne schody, a cały efekt psują wielkie metalowe odrzwia zamknięte na kłódkę. Opisane wejście otwierane jest tylko podczas pielgrzymek. W środku dziedzińca znajduje się ciekawe miejsce - kaplica o nazwie "Święte Schody". Jest to imitacja schodów z grodu Antoniusza (Jerozolima), po których przechodził Jezus Chrystus. Schody te pielgrzymi pokonują na kolanach w ramach pokuty lub intencji. Opuszczając Horę Matky Boži, wchodzimy na szlak żółty, prowadzący (przez dłuższy odcinek) asfaltową drogą. Idąc tym szlakiem, przez większość czasu widzimy z lewej, a czasami z prawej strony nasz cel - Jeřăb. Widać go też, kiedy stoi się za kompleksem i Domem Pielgrzyma, twarzą w stronę przeciwną do Krălik. Spojrzenie w prawą stronę i daje się zauważyć małą, niepozorną, zalesioną górkę. To właśnie Jeřăb.
Po pewnym czasie mijamy wioskę Horni Orlice i kawałek dalej szlak z zarośniętej ścieżki wychodzi na wąską drogę asfaltową. Po ponownym wejściu w las zbaczamy ze szlaku. Istnieją dwa wejścia - proponuję krótsze, bardziej widokowe ale strome. Szeroka przecinka, zanikająca, niestety, w wyższych partiach - trzeba kluczyć pomiędzy małymi drzewkami, wystającymi korzeniami i i "niespodziankami". Kiedy już osiągamy punkt najwyższy, kierujemy się w prawo. Po kilku minutach dochodzimy słupka szczytowego i wbitej w ziemię skrzyneczki. Znajduje się w niej zeszyt z wpisami zdobywców szczytu. Widoki raczej nieciekawe - zwłaszcza przy zamglonym powietrzu.
Zejść można albo przecinką albo łagodniejszą drogą. Proponuję przecinką, a następnie szosą do Čerwonej Vody. Powodzenia.

Gacia